مصاحبه با آقای دکتر احد فرامرز قراملکی
درست است که آقای لیپمن، ده سال در خانه نشست و به این قضیه فکر کرد؛ ولی در اصل، فلسفه و کودک از بسترهای معرفتی ما جان میگیرد و متولد میشود. اگر این بسترها را مورد مطالعه تطبیقی قرار دهیم، میبینیم که بستر آن در جامعه اسلامی ما بسی مهیاتر از غرب است. چرا که در فرهنگ اسلامی نگاه به کودک، یک بحث ریشهای است. ببینید! فقه ما، حقوق ما و حتی ادبیاتمان نگاه خاصی به کودک دارد. حقوق کودک برای ما مهم بوده و هست. از آنطرف تعداد قصههای رمزی و داستانهای فلسفی در فرهنگ ما خیلی بالا است. همانطور که میدانید بسیاری از بخشهای کلیله و دمنه و حتی مرزباننامه بر میگردد به مهارتهای تفکر و مهارتهای زندگی که به معنی مهارتهای فلسفی است. کتابهای شیخ الرئیس و شیخ اشراق هم که بصورت رمزی نوشته شدهاند از این قبیلند. بخش بزرگی از کتاب آداب المتعلمین بر میگردد به مهارتهای کودکان و نوجوانان که در معرض آموزش و پرورش هستند. بنابراین از نظر من زمینه و بسترهای مناسب برای تولد فلسفه و کودک در ایران وجود دارد، منتهی حرف من این است که هرگز نباید فلسفه و کودک، تولد سزارینی در ایران پیدا کند، و باید منتظر تولد طبیعی آن بمانیم؛ که این بر میگردد به همان احساس نیازی که در سؤال اول پرسیدید.
میتوان کودکان بیش فعال را فیلسوف بار آورد
کارشناسان تعلیم و تربیت بر این باورند که آشناسازی کودکان با تفکر میتواند تأثیرات فوقالعادهای بر رشد فکری و روند اجتماعی شدن کودکان داشته باشد. کاربرد فلسفه و کودک بصورت استفاده از مفاهیم تفکر برانگیز در قالب داستان نیز از این امر مستثنی نبوده و قطعاً در ایجاد بارقههای ذهنی کودکان بسیار مؤثر خواهد بود. از آنجا که کودکان بیش فعال درصدی از کودکان آموزشپذیر ما در مدارس بشمار میروند، شناسایی آنها در روند آموزش فلسفه و کودک از دو جهت لازم است:
تغذیه کودکان بیش فعال
رژیم غذایی در کنترل بیش فعالی بسیار مهم است بطوری که تخمین میزنند 20% موارد بیش فعالی ناشی از حساسیتهای غذایی باشد که حذف آن در کاهش این عارضه بسیار کارساز است. پرهیز از غذاهای آماده، نوشابه و کاهش مصرف شیرینیجات حائز اهمیت است. برخی از مطالعات نشان دادهاند که مصرف شکر ممکن است سطح آدرنالین را در کودکان به میزان 10 برابر افزایش دهد، بنابراین بین رفتارهای خشونتآمیز و دریافت شکر، ارتباط مستقیم وجود دارد.
'گزارشی از برنامه گروه پژوهشی فلسفه و کودک در همایش ملاصدرا
دومین کارگاه آموزشی فلسفه و کودک به ابتکار بنیاد حکمت اسلامی صدرا برگزار شد. به منظور ارتقاء سطح آموزشی کودکان و نوجوانان با ابزارهای صحیح فلسفه و عادت آنها به قواعد رفتاری مهم چون آداب بحث، تفکر و استدلال، این کارگاه در حاشیه همایش سالانه بزرگداشت ملاصدرا سهشنبه اول خردادماه برگزار شد. در این کارگاه که تعدادی از دانشآموزان مدارس تهران شرکت داشتند، آموزش فلسفه به کودکان با استفاده از داستانهای فکری انجام شد. با توجه به اینکه امروزه بیش از پنجاه کشور جهان از جمله آمریکا، آلمان، فرانسه، دانمارک و ... طرح آموزش فلسفه برای کودکان را اجرا میکنند، ضرورت پرداخت به این امر با روشی منطبق بر فرهنگ بومی ایرانی و با بهرهگیری از تجربههای دینی در کشورمان بر هیچکس پوشیده نیست.
گفتگو با اولیاء دانش آموزان شرکت کننده در کلاس فلسفه و کودک
مدتی است طرح فلسفه و کودکان بطور آزمایشی در چند مدرسة تهران به اجرا درآمده. فرصتی دست داد تا با یکی از مادران گرامی این فرزندان به گفتگو بنشینیم. خانم زهرا محمد حسنی (مادر داوود)، یکی از دهها مادری است که فرزندش در دورة فلسفه و کودکان شرکت کرده، با او در مدرسة امام حسین ملاقات کردیم تا از داوود بگوید.